Dlaczego płyny myjące zmywają brud?

Płyny myjące należą do najpopularniejszej grupy detergentów, które wykorzystywane są do czyszczenia wszelkiego rodzaju powierzchni. Czym w zasadzie są detergenty? Są to związki chemiczne wchodzące w skład wszelkiego rodzaju środków czyszczących, które przeznaczone są do usuwania brudu. Określane są mianem środków powierzchniowo czynnych, które zmniejszają napięcie powierzchniowe wody. Oprócz funkcji czyszczenia, do ich zadań należy także wybielanie, nabłyszczanie i odżywianie danej powierzchni. Mówiąc prościej są to wszelkiego rodzaju płyny do naczyń, płyny do mycia podłóg, proszki do prania oraz wszystkie środki czyszczące wykorzystywane praktycznie w każdym gospodarstwie domowym i zakładzie pracy. Każdy z nas przecież zna i pamięta słynny płyn do mycia naczyń z czasów PRL- u “Ludwik”. Jest on doskonałym przykładem najczęściej używanego przez nasze mamy i babcie detergentu.

Detergenty, a więc i płyny myjące nagromadzają się bardziej na powierzchni wody niż w jej głębi, dzięki czemu tworzy się o wiele więcej piany. Wpływa to na większy kontakt brudu z płynem myjącym i łatwiejsze jego usunięcie. Bardzo łatwo jest to sprawdzić w domowych warunkach wykonując eksperyment z barwnikami i ... mlekiem. Im mleko bardziej tłuste, tym większe wrażenie wywołuje efekt działania, np. płynu do mycia naczyń. Substancje czynne w detergencie wyłapują tłuszcz z mleka, twrząc przy tym niesamowite efekty kolorystyczne i w prosty sposób obrazują działanie środków myjących.

Niektóre środki powierzchniowo czynne, czyli detergenty i należące do nich płyny myjące, zachowują się niezmiennie zarówno w środowisku kwaśnym, jak i alkalicznym (zasadowym). Cząsteczka danego detergentu posiada grupy rozpuszczalne w wodzie ( hydrofilowe - czyli takie, które wodę bardzo lubią), jak i rozpuszczalne w tłuszczach (lipofilowe, hydrofobowe - nielubiące wody ;), które są przez nią odpychane.

Detergenty dzielą się na anionowe, kationowe i niejonowe. Należy jednak pamiętać, że mieszanie detergentów anionowych i kationowych może zmniejszyć ich zdolność mycia, natomiast detergenty niejonowe mogą być łączone z anionowymi i kationowymi. 

Praktycznie każdy z nas ma lub miał do czynienia z detergentami w swoim codziennym życiu, zarówno w domu, jak i pracy, ale mało z nas wie, że taki płyn do naczyń oprócz właściwości myjących, może być także wykorzystywany do wielu ciekawych rzeczy, np. zmrożony płyn utrzymuje ujemną temperaturę dłużej od wody, w połączeniu z alkoholem stanowi doskonały okład na obolałe miejsca. Zachęcam zatem do wykorzystywania detergentów w bardziej niecodzienny sposób i spojrzenie na to zagadnienie z zupełnie nowej perspektywy.

Ewelina